สิ่งที่ผู้หญิงวัยกลางคนควรรู้เกี่ยวกับ "โรคภูมิแพ้ตัวเอง" (Sjögren’s Disease)

สิ่งที่ผู้หญิงวัยกลางคนควรรู้เกี่ยวกับ "โรคโชเกรน" (Sjögren’s Disease)

โรคภูมิแพ้ตัวเอง (Autoimmune diseases) พบในผู้หญิงบ่อยกว่าผู้ชายอย่างมาก โดยเกือบ 80% ของผู้ป่วยเป็นผู้หญิง แต่ถ้าเจาะลึกลงไปในบางโรค ตัวเลขนี้จะยิ่งน่าตกใจขึ้นไปอีก



ตัวอย่างเช่น โรคโชเกรน (Sjögren’s disease) ซึ่งเป็นภาวะเรื้อรังที่ทำให้เกิดอาการแห้งกร้านอย่างรุนแรง ข้อมูลจากสถาบันวิจัยทางทันตกรรมและใบหน้าส่วนบนแห่งชาติระบุว่า ผู้หญิงมีโอกาสเป็นโรคนี้มากกว่าผู้ชายถึง 9 เท่า และที่สำคัญคือ มักจะตรวจพบในช่วงที่ผู้หญิงเข้าสู่วัยกลางคน



นี่คือสิ่งที่ผู้หญิงวัยกลางคนควรทราบเกี่ยวกับโรคนี้:



โรคโชเกรนคืออะไร?

โรคโชเกรนคือโรคเรื้อรังที่เกิดจากเซลล์ภูมิคุ้มกันเข้าไปโจมตีและทำลายเซลล์ต่อมที่สร้างสารหล่อลื่น เช่น น้ำลายและน้ำตา ส่งผลให้เกิดอาการตาแห้งและปากแห้งอย่างรุนแรงจนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตและทำให้เกิดอาการเจ็บปวด



ดร. อามาร่า บาลูช แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคข้อระบุว่า โรคนี้มีลักษณะเฉพาะคือส่งผลกระทบต่อผู้หญิงในสัดส่วนที่สูงกว่าผู้ชายมาก และเป็นโรคที่ดำเนินไปอย่างช้าๆ บางครั้งอาจใช้เวลานานถึง 10 ปีกว่าจะได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง เพราะผู้ป่วยมักมีอาการมานานหลายปีก่อนจะรู้ตัว



ผลกระทบหากไม่ได้รับการรักษา:



ดวงตา: อาการตาแห้งอาจรุนแรงจนรู้สึกเหมือนมีเม็ดทรายอยู่ในตา และเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ



ช่องปาก: ปากแห้งทำให้เกิดปัญหาทางทันตกรรมและโรคในช่องปากได้ง่ายขึ้น



จุดซ่อนเร้น: ผู้ป่วยอาจมีอาการช่องคลอดแห้งอย่างรุนแรง ทำให้เจ็บปวดและติดเชื้อได้ง่าย ซึ่งมักจะเกิดขึ้นซ้ำเติมอาการในช่วงวัยใกล้หมดประจำเดือนหรือวัยทอง



อาการอื่นๆ: อาจมีอาการข้อนวม ปวดและตึงข้อ อ่อนเพลีย รวมถึงผื่นตามผิวหนัง



ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงคือผู้ที่เป็นโรคภูมิแพ้ตัวเองอื่นๆ อยู่แล้ว เช่น โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์, โรคลูปัส (SLE) หรือโรคต่อมไทรอยด์อักเสบฮาชิโมโต รวมถึงผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคภูมิแพ้ตัวเอง



ทำไมถึงพบมากในผู้หญิงวัยกลางคน?

นักวิทยาศาสตร์ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่มีทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับพันธุกรรมและฮอร์โมน:



การผันผวนของเอสโตรเจน: ในช่วงวัยกลางคน การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนอาจส่งผลต่อการควบคุมระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้เกิดปฏิกิริยาภูมิแพ้ตัวเองได้ง่ายขึ้น



โครโมโซม X: ผู้หญิงมีโครโมโซม X สองตัว ซึ่งเชื่อว่าเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันตอบสนองไวเกินไป



ช่วงอายุ: โรคโชเกรนมีความพิเศษตรงที่มักจะเริ่มแสดงอาการในวัยผู้ใหญ่มากกว่าวัยเด็ก



แนวทางการรักษา

แม้จะยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด แต่สามารถควบคุมโรคได้ดีด้วยยาและการปรับพฤติกรรม:



การจัดการอาการแห้ง: ใช้ยาที่ช่วยกระตุ้นการสร้างน้ำตาและน้ำลาย รวมถึงการใช้วิธีช่วยอื่นๆ เช่น การเคี้ยวหมากฝรั่งปราศจากน้ำตาลเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นในปาก และหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่



อาการทางระบบอื่นๆ: หากมีอาการปวดข้อหรืออ่อนเพลีย แพทย์อาจสั่งยากดภูมิคุ้มกันเพื่อควบคุมอาการ



การดูแลตัวเอง: ดื่มน้ำให้เพียงพอ ทาโลชั่นบำรุงผิวให้ชุ่มชื้น พบทันตแพทย์เป็นประจำเพื่อป้องกันฟันผุ และออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อรักษาสุขภาพโดยรวม