7 เรื่องที่ไม่มีใครเคยบอกเกี่ยวกับการใช้ "น้ำยาบ้วนปาก"

7 เรื่องที่ไม่มีใครเคยบอกเกี่ยวกับการใช้ "น้ำยาบ้วนปาก"



การแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันเป็นนิสัยที่ทันตแพทย์แนะนำโดยทั่วไปอยู่แล้ว แต่สำหรับการใช้น้ำยาบ้วนปากล่ะ? เราได้ไปสอบถามทันตแพทย์ว่ามันจำเป็นจริงไหม และมีเรื่องอะไรบ้างที่คุณควรรู้



1. ทันตแพทย์เองยังเห็นต่างว่ามันจำเป็นจริงหรือไม่

ผู้เชี่ยวชาญมีความเห็นแตกออกเป็นสองฝ่าย ฝ่ายหนึ่งมองว่าน้ำยาบ้วนปากที่เลือกมาอย่างดีเป็นส่วนหนึ่งของสุขอนามัยในช่องปาก เพราะมันสามารถเข้าถึงจุดที่ไหมขัดฟันและแปรงฟันเข้าไม่ถึง ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือหลายคนคิดว่ามันเป็นแค่ตัวช่วยเสริมเพื่อให้ลมหายใจสดชื่นเท่านั้น แต่จริงๆ มันมีประโยชน์มากกว่านั้น



ในขณะที่ทันตแพทย์อีกฝ่ายมองว่า น้ำยาบ้วนปากเป็นเพียงส่วนเสริมของการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันที่ดีเท่านั้น โดยจะแนะนำให้ใช้เฉพาะสูตรเพื่อการรักษาสำหรับบางคน เช่น สูตรผสมฟลูออไรด์สำหรับคนที่มีฟันผุง่าย แต่สำหรับการใช้ในชีวิตประจำวัน การทำความสะอาดเชิงกล (แปรงฟัน, ขัดฟัน, ทำความสะอาดลิ้น) ร่วมกับการเคี้ยวหมากฝรั่งที่มีไซลิทอลก็เพียงพอแล้ว



2. น้ำยาบ้วนปากแทนการแปรงฟันไม่ได้

หลายคนชอบใช้น้ำยาบ้วนปากแก้ขัดเวลาเร่งรีบ แต่การกลั้วน้ำยาไปมาไม่สามารถทำความสะอาดฟันได้เพียงพอ การกำจัดคราบจุลินทรีย์ (Plaque) ด้วยวิธีเชิงกลอย่างการแปรงและขัดฟันยังคงเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด



3. ยิ่งแสบไม่ได้แปลว่ายิ่งดี

ความรู้สึกแสบซ่านเวลาบ้วนปากไม่ได้แปลว่าน้ำยากำลังทำงานได้ดีเสมอไป อาการแสบมักมาจากแอลกอฮอล์หรือสารแต่งกลิ่น ซึ่งบ่อยครั้งมันบ่งบอกถึงการระคายเคืองมากกว่าความสดชื่น แถมแอลกอฮอล์ในปริมาณสูงยังทำให้ปากแห้ง จนเนื้อเยื่อในปากอักเสบหรือลอกได้ง่าย



4. มันฆ่าแบคทีเรียตัวดีไปด้วย

น้ำยาบ้วนปากบางชนิดมีสารต้านเชื้อจุลชีพ เช่น แอลกอฮอล์ หรือคลอร์เฮกซิดีน ซึ่งสารเหล่านี้แยกแยะไม่ได้ว่าตัวไหนคือแบคทีเรียที่ทำให้ป่วยและตัวไหนคือแบคทีเรียที่เป็นประโยชน์ต่อระบบนิเวศในช่องปาก การกำจัดแบคทีเรียตัวดีอาจทำให้สมดุลในช่องปากเสีย จนเสี่ยงต่อการติดเชื้อฉวยโอกาส เช่น เชื้อราในช่องปาก



5. อย่าลืมอ่านฉลากให้ดี

ส่วนประกอบในน้ำยาบ้วนปากสำคัญมาก ควรระวังสารที่อาจก่อให้เกิดการระคายเคืองอย่างแอลกอฮอล์ และโซเดียมลอริลซัลเฟต (SLS) ซึ่งเป็นสารที่ทำให้เกิดฟองและอาจกระตุ้นให้เกิดแผลในปากได้ในบางคน นอกจากนี้ควรเลือกน้ำยาบ้วนปากที่มีค่า pH เป็นด่าง เพราะจะช่วยส่งเสริมแบคทีเรียสุขภาพดีในช่องปาก ส่วนผลิตภัณฑ์ที่อ้างว่าเป็น "ธรรมชาติ" ก็ต้องระวัง เพราะน้ำมันหอมระเหยหลายชนิดก็อาจทำลายแบคทีเรียตัวดีและทำให้ระคายเคืองได้เช่นกัน



6. อาจส่งผลต่อความดันโลหิต

ผู้เชี่ยวชาญบางส่วนกังวลว่าการใช้น้ำยาบ้วนปากที่มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อรุนแรงบ่อยเกินไป จะไปทำลายแบคทีเรียในปากที่ช่วยเปลี่ยนไนเตรตจากอาหาร (พบมากในผัก) ให้เป็นไนตริกออกไซด์ ซึ่งมีหน้าที่ช่วยควบคุมความดันโลหิต การรักษาสมดุลนี้จึงส่งผลไปถึงสุขภาพของระบบหัวใจและหลอดเลือดด้วย อย่างไรก็ตาม งานวิจัยในเรื่องนี้ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นและยังไม่มีข้อสรุปที่แน่ชัด แต่สำหรับใครที่ดูแลเรื่องความดันโลหิตอยู่ เรื่องนี้ก็เป็นสิ่งที่ควรพิจารณา



7. น้ำยาบ้วนปากอาจแค่ "ปิดบัง" ปัญหาที่แท้จริง

กลิ่นปากเรื้อรังอาจเป็นสัญญาณของปัญหาที่ซ่อนอยู่ เช่น โรคเหงือกอักเสบ หรือภาวะปากแห้ง การใช้น้ำยาบ้วนปากเพื่อดับกลิ่นเป็นเพียงการปกปิดอาการของโรคเท่านั้น หากคุณรู้สึกว่ามีปัญหาเรื่องกลิ่นปากต่อเนื่องยาวนาน ทางที่ดีที่สุดคือการนัดพบทันตแพทย์เพื่อตรวจเช็คอย่างละเอียด